Thông qua Nghị quyết về Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm
Hà Nội (TTXVN 27/1)
Ngày 27/1, trong khuôn khổ Kỳ họp thứ 31, HĐND thành phố Hà Nội đã thông qua Nghị quyết về các nội dung chính của Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm. Đây là quyết sách mang tính lịch sử, định hình phát triển Thủ đô Hà Nội “Văn hóa - bản sắc - sáng tạo”, tái cấu trúc theo mô hình đô thị Đa cực - Đa trung tâm, Đa tầng - Đa lớp, thành phố “Văn hiến - văn minh - hiện đại”, phát triển sáng, xanh, sạch, đẹp, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Cùng với đó, Hà Nội không chỉ là trung tâm đầu não chính trị - hành chính quốc gia mà còn là cực tăng trưởng trung tâm đầu não, đòi hỏi không gian, tiềm năng và cơ hội phát triển, tạo sự đột phá trong phát triển kinh tế với mục tiêu tăng trưởng 2 con số, phải hướng tới tầm nhìn 100 năm và xa hơn, tương xứng với Thủ đô của một nước phát triển thu nhập cao; có sức lan tỏa để thúc đẩy, dẫn dắt sự phát triển Vùng đồng bằng sông Hồng, Vùng Thủ đô, Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước cùng phát triển.
Về định hướng phát triển không gian và hạ tầng đô thị, theo nghị quyết quy hoạch 9 cực tăng trưởng gồm: Đô thị Trung tâm (Hữu ngạn Sông Hồng) gồm đô thị lõi lịch sử và mở rộng là cực Văn hóa - Lịch sử - chính trị (chính trị, hành chính, tài chính, văn hóa của Thủ đô) và đô thị Olympic; Cực phía Bắc (Đông Anh - Mê Linh - Sóc Sơn) là cực Động lực Hội nhập (Đô thị dịch vụ, thương mại quốc tế, tài chính, logistics gắn với Cảng hàng không quốc tế cửa ngõ Nội Bài; trung tâm công nghiệp công nghệ cao).
Cực phía Đông (Gia Lâm - Long Biên): Cực Động lực Cửa ngõ và Thương mại Dịch vụ (Phát triển các tổ hợp thương mại quy mô vùng, cảng cạn (ICD), trung tâm logistics hiện đại gắn với trục Quốc lộ 5 và Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng kết nối Thủ đô với tam giác kinh tế động lực phía Đông (Hải Phòng - Quảng Ninh); Cực phía Nam - Đô thị trung tâm (Thường Tín-Phú Xuyên): Cực Động lực Công nghiệp và Logistics (Đô thị logistics, công nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp công nghệ cao, dịch vụ liên vùng, đầu mối giao thông đa phương thức gắn với Sân bay thứ 2 phía Nam Hà Nội, đường sắt tốc độ cao, cảng sông).
Cực phía Nam là đô thị Vân Đình - Đại Nghĩa: Đô thị cảnh quan sinh thái hai bên sông và di sản, tín ngưỡng gắn với Sân bay thứ 2 phía Nam Hà Nội; Cực phía Tây Nam (Xuân Mai - Chương Mỹ): Đô thị Giáo dục, Đào tạo, Y tế gắn với nghỉ dưỡng sinh thái); Cực phía Tây (Hòa Lạc): Đô thị Khoa học Công nghệ, đổi mới sáng tạo & Giáo dục với trọng tâm là Khu Công nghệ cao Hòa Lạc và Đại học Quốc gia. Gắn kết với trục phát triển kết nối các tỉnh phía Tây (Phú Thọ, Sơn La, Thanh Hóa,…); Cực phía Tây Bắc (đô thị Sơn Tây - Ba Vì): Đô thị văn hóa lịch sử, du lịch nghỉ dưỡng gắn với nhiệm vụ an ninh quốc phòng; kết nối với các đô thị Vĩnh Yên, Vĩnh Phúc, Việt Trì, Phú Thọ; Cực Sông Hồng (không gian cảnh quan đặc biệt, tài chính, dịch vụ thương mại, du lịch,…).
Cũng theo nghị quyết, quy hoạch 9 trung tâm lớn (theo quy mô, tính chất, vai trò, tiềm năng thế mạnh vượt trội) gồm: Trung tâm đô thị Nam sông Hồng (Chính trị, hành chính quốc gia và thành phố; trung tâm kinh tế, văn hóa, y tế, giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ và hội nhập quốc tế); Trung tâm đô thị Bắc sông Hồng (Kinh tế, dịch vụ, hội nhập quốc tế); Trung tâm đô thị phía Đông (Thương mại dịch vụ, hội nhập Quốc tế, y tế, du lịch, logistics, giáo dục đào tạo);...
Trung tâm đô thị Olympic (Thể thao quốc gia, quốc tế); Trung tâm đô thị Phú Xuyên (Logistics, y tế, công nghiệp công nghệ cao, hội nhập quốc tế); Trung tâm đô thị Vân Đình - Đại Nghĩa (Di sản, văn hóa tâm linh, du lịch dịch vụ, sinh thái, làng nghề); Trung tâm đô thị Xuân Mai (Giáo dục đào tạo, sinh thái cảnh quan, du lịch dịch vụ); Trung tâm đô thị Hòa Lạc (Trung tâm Khoa học công nghệ đổi mới sáng tạo, giáo dục đào tạo, y tế); Trung tâm đô thị Sơn Tây (Văn hóa, di sản, đào tạo, y tế, sinh thái cảnh quan).
Về các trục động lực phát triển xác lập 9 trục không gian, hành lang kinh tế, đô thị bám theo các trục giao thông huyết mạch gồm: Trục Nhật Tân - Nội Bài/Bắc Thăng Long - Nội Bài là trục xương sống hình thành Đô thị phía Bắc cửa ngõ đối ngoại, biểu tượng cho hiện đại và hội nhập của Thủ đô. Phát triển mô hình Đô thị Sân bay gắn liền với Cảng hàng không quốc tế Nội Bài.
Trục Hồ Tây - Cổ Loa - Sân bay Gia Bình là trục không gian kết nối trung tâm đến vùng kinh tế mới phía Đông Bắc và Sân bay Gia Bình (Bắc Ninh). Hình thành các trung tâm phát triển mới khu đô thị sáng tạo, tài chính, công nghệ cao; thúc đẩy phát triển các khu đô thị hiện đại, dịch vụ chất lượng cao; kết nối Bắc Ninh, trục kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh; Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Trục Quốc lộ 5/Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng: Kết nối Hà Nội với cửa ngõ ra biển (cảng biển quốc tế), đồng thời là trục đô thị dịch vụ, thương mại và logistics thông minh.
Trục Quốc lộ 1A/Cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ là hành lang kinh tế chủ đạo kết nối Hà Nội với mạng lưới kinh tế quốc gia phía Nam và Vùng duyên hải, trong đó tập trung phát triển mạnh về công nghiệp hỗ trợ, dịch vụ logistics và vận tải đa phương thức. Trục Quốc lộ 21B/Quốc lộ 21C là "Hành lang kép", vừa là trục hỗ trợ giảm tải cho Quốc lộ 1A (trục công nghiệp - logistics), là trục không gian xanh văn hóa đặc thù, trục kết nối di sản Mỹ Đình - Ba Sao - Hương Tích - Bái Đính. Trục Quốc lộ 6/Tuyến đường Hà Đông - Xuân Mai: Phát triển chuỗi đô thị sinh thái kết nối Đô thị trung tâm với Đô thị vệ tinh Xuân Mai và cửa ngõ vùng Tây Bắc.
Trục Đại lộ Thăng Long/Hồ Tây - Ba Vì đóng vai trò kết nối Đô thị trung tâm với Cực tăng trưởng phía Tây (Đô thị Hòa Lạc), vườn quốc gia Bà Vì. Vừa là trục động lực kinh tế tri thức (Khoa học, Công nghệ, Giáo dục), vừa là trục không gian văn hóa - cảnh quan đặc sắc kết nối văn hóa Thăng Long - xứ Đoài.
Trục Quốc lộ 32/Tuyến đường Tây Thăng Long là trục hướng tâm quan trọng kết nối Đô thị trung tâm với Đô thị vệ tinh Sơn Tây và vùng thượng lưu sông Hồng - Phú Thọ. Phát triển theo mô hình đô thị dịch vụ du lịch, văn hóa lịch sử. Trục Đại lộ cảnh quan Sông Hồng là trục không gian xanh trung tâm gắn với văn hóa sáng tạo dọc sông Hồng, là trục phát triển kinh tế, xã hội và biểu trưng cho Hà Nội “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo”, biểu tượng mới của Thủ đô văn minh, hiện đại.
Đáng chú ý, nghị quyết cũng nêu một số chỉ tiêu cụ thể như: Diện tích đất xây dựng đô thị đến năm 2045 có khoảng 45 - 50% diện tích đất tự nhiên toàn thành phố và đến năm 2065: khoảng 55 - 60% diện tích đất tự nhiên toàn thành phố. Các giai đoạn tiếp theo các giai đoạn tiếp theo đến năm 2100 có thể tăng tùy theo tình hình bối cảnh, yêu cầu thực tiễn; tối đa 70%.
Về dân số, đến năm 2045 khoảng 15-16 triệu người và đến năm 2065 khoảng 17-19 triệu người. Các giai đoạn tiếp theo đến năm 2100 cơ bản đảm bảo chỉ tiêu sử dụng đất ổn định <20 triệu người, phù hợp tiêu chuẩn, tránh tạo áp lực đô thị; kịch bản tăng dân số đồng thời với trẻ hóa, hiện đại hóa nguồn nhân lực (dân số tăng, giảm tùy theo tình hình bối cảnh, yêu cầu thực tiễn tại từng thời kỳ). Tỷ lệ đô thị hóa đến năm 2045 đạt trên 75% và đến năm 2065 đạt trên 90%.
Đối với phát triển kinh tế: Giai đoạn 2026-2030: Tốc độ tăng trưởng GRDP trên 11%/năm; GRDP bình quân đầu người đến năm 2030 ước đạt trên 12.000 USD; Đến năm 2045, tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân trên 11%/năm; GRDP bình quân đầu người khoảng 45.000 USD. Đến năm 2065, tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân khoảng 5,0%/năm; GRDP bình quân đầu người ước đạt khoảng 100.000 USD.
Về xã hội, đến năm 2030 cơ bản không còn hộ nghèo theo chuẩn theo chuẩn nghèo quốc gia. Chỉ số phát triển con người (HDI) đến năm 2045 đạt khoảng 0,92; đến năm 2065 đạt 0,95. Chỉ số hạnh phúc đến năm 2045 đạt 9,5/10. Tuổi thọ bình quân đầu người đến năm 2045 khoảng 80 tuổi. Cùng với đó, đến năm 2030 cơ bản xử lý hết các điểm nghẽn về môi trường. Đặc biệt, nghị quyết cũng nêu rõ các nhiệm vụ đột phá, giải quyết các tồn tại, điểm nghẽn như: Giải quyết chống ngập úng; tắc nghẽn giao thông; ô nhiễm môi trường và văn minh trật tự đô thị, phát triển đô thị./.
Vũ Quang Đán - Nguyễn Thắng