EU chính thức thông qua chiến lược công nghiệp hàng hải và cảng biển
Hà Nội (TTXVN 4/3)
Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt và yêu cầu chuyển đổi xanh, chuyển đổi số đặt ra ngày càng cấp bách, Ủy ban châu Âu (EC)
hôm 4/3 đã chính thức thông qua Chiến lược Công nghiệp Hàng hải Liên minh châu Âu (EU) và Chiến lược Cảng biển.
Động thái này nhằm tạo cú hích mới cho năng lực cạnh tranh, tính bền vững, lộ trình giảm phát thải carbon, đồng thời tăng cường an ninh và sức chống chịu cho toàn bộ ngành vận tải đường thủy của EU. Hai chiến lược này được xây dựng xoay quanh 3 trụ cột then chốt là cảng biển, vận tải biển và đóng tàu, phản ánh cách tiếp cận toàn diện của EU đối với một lĩnh vực có vai trò sống còn đối với nền kinh tế và chủ quyền chiến lược.
Theo phóng viên TTXVN tại Brussels, châu Âu từ lâu đã gắn bó mật thiết với sông biển và hiện sở hữu vùng biển chung lớn nhất thế giới. Ngành công nghiệp hàng hải của EU đang giữ vị trí dẫn đầu toàn cầu trong các phân khúc đóng tàu cao cấp và công nghệ tiên tiến, trong khi vận tải biển của khối chiếm hơn một phần ba tổng trọng tải vận tải đường biển toàn cầu.
Theo EC, đây chính là nền tảng vững chắc để EU tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm trong chuỗi giá trị hàng hải quốc tế, đồng thời giảm thiểu sự phụ thuộc chiến lược vào các khu vực bên ngoài.
Phát biểu về định hướng này, ông Stéphane Séjourné, Phó Chủ tịch điều hành EC phụ trách thịnh vượng và chiến lược công nghiệp, nhấn mạnh sản xuất và vận tải hàng hải là trụ cột của chủ quyền châu Âu. Theo ông, chiến lược mới không chỉ nhằm mở rộng năng lực sản xuất mà còn góp phần củng cố vị thế dẫn đầu của nhãn hiệu “Made in EU” trên thị trường toàn cầu, thông qua đổi mới sáng tạo và công nghệ cao.
Chiến lược Công nghiệp Hàng hải EU đặt trọng tâm vào việc thúc đẩy việc làm, đổi mới và duy trì vị thế dẫn đầu của châu Âu. Một trong những sáng kiến nổi bật là việc thành lập Liên minh Chuỗi giá trị Công nghiệp Hàng hải EU, nhằm kết nối các chủ thể trong lĩnh vực đóng tàu công nghệ cao, tàu hỗ trợ điện gió ngoài khơi, thiết bị lặn không người lái và hạ tầng cảng biển hiện đại.
Bên cạnh đó, dự án nghiên cứu và đổi mới trọng điểm “Xưởng đóng tàu tương lai” thuộc chương trình Horizon Europe sẽ đóng vai trò như phòng thí nghiệm thực tế, nơi các giải pháp đột phá được thử nghiệm và sau đó nhân rộng trên toàn EU.
Để nâng cao sức cạnh tranh của vận tải biển, EC cũng sẽ đối thoại chặt chẽ với các quốc gia thành viên nhằm khuyến khích sử dụng cờ tàu EU và tinh giản thủ tục hành chính, qua đó tạo môi trường thuận lợi hơn cho doanh nghiệp. Nhu cầu mua sắm công và các công cụ tài chính của EU được kỳ vọng sẽ trở thành “đòn bẩy” thu hút đầu tư tư nhân vào đổi mới sáng tạo, số hóa ngành đóng tàu, cũng như hiện đại hóa và giảm phát thải đội tàu vận tải.
Bên cạnh công nghiệp hàng hải, Chiến lược Cảng biển được xem là mảnh ghép không thể thiếu trong bức tranh tổng thể. Các cảng biển hiện là xương sống của nền kinh tế EU, hỗ trợ khoảng 74% thương mại ngoại khối, xử lý hơn 3,4 tỷ tấn hàng hóa và gần 395 triệu lượt hành khách mỗi năm. Trước yêu cầu chuyển đổi nhanh chóng, Ủy ban sẽ thúc đẩy số hóa, tăng cường kết nối giữa cảng biển với các loại hình hạ tầng giao thông khác, đồng thời xây dựng hướng dẫn chung về vấn đề sở hữu nước ngoài tại các cảng của EU.
Về khía cạnh an ninh, Cao ủy giao thông và du lịch bền vững, ông Apostolos Tzitzikostas, cho biết EU đang trang bị cho các cảng và ngành đóng tàu những công cụ cần thiết để dẫn dắt quá trình chuyển đổi năng lượng sạch, đồng thời bảo đảm an ninh thương mại và quốc phòng. Trong khi đó, Cao ủy nội vụ và di cư Magnus Brunner cảnh báo rằng cảng biển không chỉ là cửa ngõ giao thương mà còn là mục tiêu của các mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia. EU vì vậy sẽ tăng cường kiểm tra lý lịch nhân sự cảng, đồng thời huy động khoảng 200 triệu euro để nâng cấp các công cụ kiểm soát hải quan và ngăn chặn buôn lậu, đặc biệt là ma túy.
Để bảo đảm hai chiến lược được triển khai hiệu quả và nhất quán, EC sẽ thành lập Hội đồng Cảng biển và Công nghiệp Hàng hải cấp cao, do các Phó Chủ tịch EC và các Cao ủy phụ trách trực tiếp chủ trì. Đây được kỳ vọng sẽ là cơ chế điều phối quan trọng, giúp EU vừa củng cố năng lực cạnh tranh, vừa tăng cường tự chủ chiến lược trong lĩnh vực hàng hải và cảng biển trong những năm tới./.
Hương Giang (P/v TTXVN tại Brussels)