Tin vắn kinh tế
Hà Nội (TTXVN 5/3)
Đức Ngày 4/3, Hapag-Lloyd, một trong những công ty vận tải container lớn nhất thế giới có trụ sở tại Đức, thông báo tạm ngừng nhận đặt chỗ vận chuyển hàng hóa từ châu Phi tới khu vực vùng Vịnh do các rủi ro an ninh và vận hành gia tăng. Quyết định trên được đưa ra sau các cuộc tấn công gần đây của Mỹ và Israel (I-xra-en) nhằm vào Iran. Quyết định của Hapag-Lloyd phản ánh lo ngại chung trong ngành vận tải về tác động của các cú sốc địa chính trị đối với logistics, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của quản lý rủi ro và tìm kiếm các hành lang thương mại thay thế để đảm bảo dòng xuất khẩu từ châu Phi tới vùng Vịnh tiếp tục thông suốt.
Châu Phi Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), các nền kinh tế châu Phi đạt mốc Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) 100 tỷ USD với tốc độ khác nhau, phản ánh sự đa dạng về nguồn lực và chiến lược phát triển. Nigeria (Ni-giê-ri-a) đạt mốc này sớm nhất nhờ xuất khẩu dầu mỏ và thị trường nội địa lớn, tiếp đến là Angola (An-gô-la), Algeria (An-giê-ri) và Maroc (Ma-rốc) với động lực chủ yếu từ dầu khí và công nghiệp. Kenya đạt 100 tỷ USD nhờ dịch vụ và công nghệ, trong khi Nam Phi sớm vượt mốc nhờ nền công nghiệp mạnh. Ai Cập đạt mốc này nhờ du lịch và kênh đào Suez, Ghana (Ga-na) nhờ vàng và dầu mỏ, còn Ethiopia (Ê-ti-ô-pi-a) mất nhiều thời gian nhất nhưng tăng trưởng nhờ hạ tầng và sản xuất.
Trung Quốc * Sáng ngày 5/3, tại cuộc họp báo bên lề Kỳ họp thứ tư Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc (Quốc hội) Trung Quốc khóa XIV, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Âm Hòa Tuấn (Yin Hejun) cho biết sự nghiệp khoa học và công nghệ của Trung Quốc phát triển nhanh chóng và thực lực khoa học, công nghệ của nước này đã đạt đến một tầm cao mới, với chỉ số đổi mới sáng tạo vươn lên vị trí thứ 10 toàn cầu. Năm 2025, tổng đầu tư cho nghiên cứu và phát triển của nước này vượt 3,92 nghìn tỷ nhân dân tệ (hơn 560 triệu USD). Đầu tư vào nghiên cứu cơ bản đạt gần 280 tỷ nhân dân tệ, chiếm 7,08%, lần đầu tiên vượt mốc 7% và lập kỷ lục mới trong lịch sử.
* Ngày 5/3, một khảo sát tài nguyên khoáng sản do Chính phủ Trung Quốc tài trợ đã phát hiện các mỏ khoáng sản mới tại Liberia (Li-bê-ri-a), mở ra cơ hội đầu tư và tăng trưởng kinh tế. Đây là cuộc khảo sát toàn diện nhất trong hơn 50 năm qua. Các khoáng sản chính được phát hiện gồm lithium, cobalt, neodymium, bạc, nickel, kẽm và uranium. Các mỏ khoáng sản mới dự kiến thu hút đầu tư khoảng 3 tỷ USD, tạo việc làm và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Đặc biệt, lithium và cobalt giúp Liberia trở thành đối tác tiềm năng trong chuỗi cung ứng toàn cầu cho xe điện và năng lượng tái tạo.
Hàn Quốc Kết quả “Khảo sát Seoul 2025” do Seoul Metropolitan Government công bố ngày 4/3 cho thấy đa số người dân thủ đô Seoul của Hàn Quốc ủng hộ áp dụng tuần làm việc 4,5 ngày trong bối cảnh ngày càng nhiều người cảm thấy quá tải vì công việc và thiếu thời gian cho hoạt động giải trí. Khảo sát thường niên, được thực hiện từ năm 2003 nhằm theo dõi chất lượng sống và nhận thức xã hội của người dân, cho thấy mức độ hài lòng với đời sống giải trí năm 2025 giảm còn 5,67 điểm, so với 5,81 điểm năm 2024. Trong số những người không hài lòng, 39,2% cho biết nguyên nhân chính là “thiếu thời gian”. Xu hướng này đặc biệt rõ ở nhóm tuổi 30–40, người có trình độ đại học và lao động văn phòng.
Mexico * Mexico (Mê-hi-cô) ghi nhận mức thất thoát trung bình 9,31% tổng sản lượng lương thực trong giai đoạn từ sau thu hoạch đến trước khi sản phẩm tiếp cận thị trường bán lẻ, phản ánh những điểm nghẽn về hạ tầng kho bãi, năng lực logistics và quản lý chuỗi cung ứng nông sản tại quốc gia Bắc Mỹ này, theo Báo cáo do Viện Thống kê và Địa lý Quốc gia Mexico (INEGI) và Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) công bố ngày 4/3. Báo cáo được xây dựng dựa trên dữ liệu từ Điều tra Nông nghiệp Quốc gia Mexico xác định tỷ lệ thất thoát trong sản xuất và lưu thông các sản phảm nông nghiệp tại Mexico tập trung chủ yếu vào các khâu: hậu thu hoạch, bảo quản, vận chuyển và phân phối. Nhóm sản phẩm được khảo sát gồm 11 mặt hàng nông sản chiến lược như: ngô trắng, lúa mì, đậu đỗ, cà chua, bơ, chanh, cam và táo.
* Mexico hiện là quốc gia có tỷ trọng nợ chính phủ phát hành với lãi suất cố định thấp thứ hai trong số các nước thành viên Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), chỉ đứng sau Iceland (Ai-xơ-len), khiến quốc gia Mỹ Latinh này dễ bị tổn thương hơn so với các nước có tỷ lệ nợ cố định cao. Báo cáo Nợ toàn cầu 2026 cho biết Mexico nằm trong nhóm 7 nước có tỷ trọng nợ lãi suất cố định dưới 70% tổng dư nợ chính phủ. Cụ thể, khoảng 10% danh mục nợ của Mexico là nợ lãi suất thả nổi (biến động theo lãi suất thị trường), trong khi gần 20% là trái phiếu được điều chỉnh theo lạm phát.
* Mexico chuẩn bị triển khai gói đầu tư gần 150 tỷ peso (khoảng 8,8 tỷ USD) để thực hiện 18 dự án xây dựng và nâng cấp hạ tầng giao thông tại 11 bang, qua đó nâng cao năng lực kết nối liên vùng, bảo đảm an toàn giao thông và tăng cường sức cạnh tranh của nền kinh tế lớn thứ 2 Mỹ Latinh. Phát biểu tại cuộc họp báo hôm 4/3, Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum khẳng định gói đầu tư ưu tiên vào việc mở rộng, nâng cấp các tuyến đường huyết mạch, đồng thời cải thiện tốc độ lưu thông tại những khu vực có mật độ vận tải cao. Theo đó, các dự án được triển khai theo mô hình hợp tác giữa nhà nước và doanh nghiệp tư nhân, song vẫn bảo đảm vai trò điều phối và kiểm soát của Nhà nước, tránh lặp lại các cơ chế nhượng quyền gây nhiều hệ lụy tài chính đã từng xảy ra trước đây.
CH Czech Theo ước tính sơ bộ của Cục Thống kê Czech (Séc), lạm phát trong tháng 2/2026 tăng 1,4% so với cùng kỳ năm trước, mức thấp nhất kể từ tháng 10/2016. Kết quả này không chỉ thấp hơn mục tiêu lạm phát của Ngân hàng Quốc gia Czech (ČNB) mà còn thấp hơn dự báo gần đây của cơ quan này cũng như của thị trường tài chính, vốn cho rằng lạm phát sẽ duy trì ở mức tương đương tháng 1/2026. Theo chuyên gia kinh tế Petr Dufek của Ngân hàng Creditas, xu hướng lạm phát tích cực chủ yếu nhờ giá một số mặt hàng thực phẩm giảm, phản ánh chi phí sản xuất nông nghiệp đi xuống. Ông cho biết, từ đầu năm, lạm phát hàng năm đã giảm khoảng 0,4 điểm phần trăm do tác động của việc chuyển chi phí năng lượng tái tạo từ người tiêu dùng sang ngân sách nhà nước. Ngay cả khi không tính đến yếu tố này, lạm phát hiện vẫn ở dưới mức mục tiêu.
Google Tập đoàn công nghệ Google của Mỹ ngày 5/3 khai trương một trung tâm phát triển trí tuệ nhân tạo tại thủ đô Berlin của Đức, trong bối cảnh châu Âu đang nỗ lực thu hẹp khoảng cách công nghệ với Mỹ và Trung Quốc trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Theo Bộ Các vấn đề Kỹ thuật số của Đức, trung tâm mới sẽ kết hợp các hoạt động phát triển AI, điện toán đám mây và hạ tầng dữ liệu, đồng thời tạo không gian hợp tác giữa các công ty khởi nghiệp và các trung tâm nghiên cứu. Dự án này nằm trong kế hoạch đầu tư trị giá 5,5 tỷ euro (6,4 tỷ USD) của Google vào nền kinh tế Đức được công bố vào tháng 11/2025. Trong khuôn khổ kế hoạch đó, Google cũng dự kiến xây dựng một trung tâm dữ liệu mới và mở rộng văn phòng tại Berlin.
Nga Các nhà khoa học tại Viện Prometheus (Saint Petersburg)  đã chế tạo thành công loại ống titan sử dụng trong hải quân và công nghiệp hạt nhân, có độ bền gấp đôi so với các loại ống thông thường. Đây là thành tựu lớn và giúp Nga hoàn toàn thay thế được hàng nhập khẩu trong lĩnh vực này.Ưu điểm chính của sản phẩm mới là độ bền kỷ lục: giới hạn chảy (giới hạn mà khi chịu áp lực, hợp kim sẽ ngừng "duỗi thẳng" và trở lại hình dạng ban đầu) của chúng đạt 750–850 MPa, cao hơn 2–3 lần  so với các hợp kim xây dựng thông thường (250–350 MPa). Những đặc tính này cho phép các ống được sử dụng trong những điều kiện khắc nghiệt nhất: nhiệt độ cực cao, áp suất cao và môi trường ăn mòn. Chúng có thể được sử dụng trong trong các máy phát điện hơi nước của các nhà máy điện hạt nhân, hệ thống hàng hải, đường ống dẫn dầu khí, và ngành hàng không vũ trụ với tuổi thọ vài thập kỷ.
Canada Theo mạng tin “financialpost.com” ngày 4/3, các nhà đầu tư tiền tệ cho rằng với vị thế là một nhà xuất khẩu năng lượng lớn, Canada (Ca-na-đa) hiện đang giúp đồng nội tệ chống chọi với sự tăng giá của đồng USD tốt hơn nhiều so với 10 loại tiền tệ được sử dụng nhiều nhất (G10). Trong phiên 4/3 đồng CAD đã giảm 0,53% so với đồng USD, giao dịch ở mức 72,9 xu Mỹ. Các đồng tiền khác như yen Nhật và franc Thụy Sĩ lần lượt giảm 1,1% và 2,1%, trong khi đồng krona của Thụy Điển giảm mạnh nhất, với mức giảm 2,6%. Ông Nick Rees, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu kinh tế vĩ mô tại Monex Canada, cho biết nếu giá dầu tiếp tục tăng, đồng CAD cũng sẽ tiếp tục giữ giá tốt hơn các đồng tiền khác, nhưng điều đó có thể thay đổi nếu xung đột leo thang và đe dọa tăng trưởng toàn cầu.
Vân Anh (tổng hợp)