Cần Thơ: Khơi dậy ý thức giữ gìn văn hóa truyền thống trong thế hệ trẻ
Cần Thơ (TTXVN 14/3)
Tối 14/3, tại Trường Đại học Nam Cần Thơ, sinh viên ngành Quan hệ công chúng tổ chức chương trình văn hóa – nghệ thuật “Dấu ấn biển thiêng”, tái hiện tín ngưỡng thờ Cá Ông của cư dân vùng biển Việt Nam thông qua hình thức sân khấu hóa sinh động. Hoạt động góp phần lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống, khơi dậy ý thức gìn giữ di sản trong thế hệ trẻ.
Chương trình được dàn dựng công phu với nhiều loại hình nghệ thuật như ca, múa, kịch, hòa tấu và trình chiếu hình ảnh minh họa, tái hiện đời sống văn hóa biển gắn với tín ngưỡng thờ Cá Ông – biểu tượng tâm linh quen thuộc của cộng đồng ngư dân. Nội dung chương trình được xây dựng theo mạch kể chuyện, từ hình ảnh biển cả – không gian sinh tồn của người dân vùng biển – đến những câu chuyện lịch sử, truyền thuyết và nghi lễ gắn với niềm tin về sự che chở của “Ông” (Nam Hải Đại Tướng Quân).
Phần mở đầu của chương trình khắc họa đời sống lao động của ngư dân qua tiết mục “Lý kéo chài”, tái hiện cảnh đoàn thuyền ra khơi và sự gắn bó mật thiết giữa con người với biển cả. Tiếp đó là hoạt cảnh bão biển, thể hiện những hiểm nguy mà người dân phải đối mặt trong mỗi chuyến ra khơi, đồng thời làm nổi bật niềm tin tâm linh của ngư dân vào sự che chở của Cá Ông.
Điểm nhấn của chương trình là vở kịch “Sắc lệnh Gia Long”, tái hiện câu chuyện lịch sử gắn với truyền thuyết cá voi cứu vua Nguyễn Ánh giữa cơn bão biển.
Sau khi lên ngôi, vua Gia Long đã sắc phong cho cá voi danh hiệu “Nam Hải Đại Tướng Quân”, từ đó hình thành tục lập lăng thờ và tổ chức các nghi lễ tôn kính loài vật được xem là vị thần bảo hộ của ngư dân. Câu chuyện được dàn dựng trên sân khấu với nhiều yếu tố nghệ thuật và hiệu ứng hình ảnh, giúp khán giả hiểu rõ hơn nguồn gốc tín ngưỡng này.
Chương trình còn giới thiệu các tiết mục mang đậm sắc thái lễ hội dân gian như múa mâm vàng, múa bóng rỗi, hát Hồ Quảng “Nam Hải Đại Tướng Quân”, cùng điệu “Lý chèo đưa Cá Ông” tái hiện nghi thức tiễn Ông về biển sau lễ cúng.
Những tiết mục này góp phần khắc họa không khí trang nghiêm nhưng giàu cảm xúc của lễ hội Nghinh Ông – nét sinh hoạt văn hóa tâm linh đặc sắc của cư dân vùng biển Nam Bộ.
Theo Ban Tổ chức, việc lựa chọn chủ đề tín ngưỡng thờ Cá Ông nhằm giúp sinh viên hiểu sâu hơn về giá trị văn hóa biển Việt Nam, đồng thời nâng cao nhận thức về trách nhiệm bảo tồn và phát huy các giá trị truyền thống trong đời sống hiện đại. Thông qua quá trình xây dựng kịch bản, dàn dựng và biểu diễn, sinh viên được trực tiếp vận dụng kiến thức lý thuyết vào thực tiễn, rèn luyện kỹ năng tổ chức sự kiện, làm việc nhóm và sáng tạo nội dung.
Đáng chú ý, toàn bộ chương trình do sinh viên đảm nhiệm từ khâu nghiên cứu nội dung, viết kịch bản, đạo diễn, biểu diễn đến tổ chức hậu cần, kỹ thuật. Hoạt động thu hút sự tham gia của hàng chục sinh viên với nhiều vai trò khác nhau, thể hiện tinh thần chủ động và sáng tạo của người học trong môi trường đại học.
Việc sân khấu hóa tín ngưỡng dân gian trong môi trường học đường không chỉ giúp các giá trị văn hóa truyền thống trở nên gần gũi hơn với giới trẻ mà còn góp phần khẳng định vai trò của thế hệ trẻ trong việc gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Qua những câu chuyện về biển, về lòng tri ân thiên nhiên và khát vọng bình an của người ngư dân, chương trình “Dấu ấn biển thiêng” đã truyền đi thông điệp về sự trân trọng quá khứ, đồng thời khơi dậy ý thức bảo tồn di sản văn hóa trong đời sống đương đại./.
Ánh Tuyết