Tin tức Chiến lược Toàn cầu: Tác động của Xung đột Trung Đông đến Kinh tế và An ninh Quốc tế
04/03/2026 22:46:44
1 lượt xem
Kinh tế thế giới
Tin vắn kinh tế
Hà Nội (TTXVN 4/3)
Singapore Cơ quan Thị trường năng lượng Singapore (EMA) ngày 4/3 cho biết, chiến sự tại Trung Đông nhiều khả năng sẽ làm gia tăng giá năng lượng toàn cầu, từ đó tác động đến biểu giá điện tại Singapore. Khoảng 95% sản lượng điện của Singapore được sản xuất từ khí đốt tự nhiên nhập khẩu. Trong đó, 57% là khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) nhập từ nhiều khu vực trên thế giới, bao gồm Trung Đông; 43% còn lại là khí đốt qua đường ống từ Malaysia và Indonesia.
Hàn Quốc Tình hình leo thang căng thẳng quân sự tại Trung Đông đang đặt 140 công ty con của các tập đoàn lớn Hàn Quốc như Samsung, Hyundai, LG vào thế rủi ro. Giới chuyên gia cảnh báo nếu xung đột kéo dài, tình trạng gián đoạn nguồn cung dầu thô sẽ đẩy chi phí logistics lên cao, trực tiếp làm suy giảm lợi nhuận của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu Hàn Quốc và gia tăng biến động trên thị trường chứng khoán.
Canada Xung đột tại Trung Đông đang mở ra cơ hội lớn cho ngành năng lượng Canada. Những lo ngại về cú sốc nguồn cung đã thúc đẩy nhiều quốc gia tìm kiếm sự hỗ trợ từ nước này. Tận dụng thời cơ, Canada đang tung ra các quỹ trị giá hàng tỷ CAD để phát triển ngành khai khoáng thiết yếu, biến tài nguyên thiên nhiên thành "quân bài" đàm phán chiến lược nhằm giảm sự phụ thuộc của phương Tây vào Trung Quốc.
Saudi Arabia Giá dầu thế giới tăng mạnh do xung đột đang mang lại lợi ích tài chính khổng lồ cho Quỹ Đầu tư Công (PIF) của Saudi Arabia. Nguồn thu tăng thêm này đóng vai trò như một "phao cứu sinh", giúp cung cấp thanh khoản để Riyadh tiếp tục rót vốn vào các siêu dự án thuộc tầm nhìn "Vision 2030" vốn đang bị thu hẹp quy mô do chi phí leo thang thời gian qua.
Ai Cập * Chính sách điều hành Trong bối cảnh xung đột lan rộng tại Trung Đông đe dọa chuỗi cung ứng khu vực, Chính phủ Ai Cập lên tiếng trấn an thị trường khi khẳng định nguồn dự trữ ngoại tệ và hàng hóa thiết yếu vẫn ở mức an toàn. Ngân hàng trung ương nước này cam kết điều hành tỷ giá theo hướng linh hoạt, đồng thời cảnh báo sẽ có các biện pháp đặc biệt và trừng phạt nghiêm nạn đầu cơ nếu giá năng lượng tiếp tục leo thang.
* Trung chuyển dầu mỏ Để ứng phó với rủi ro hàng hải tại eo biển Hormuz, Ai Cập đã đề xuất hỗ trợ Saudi Arabia trung chuyển dầu thô qua tuyến đường ống SUMED. Giải pháp này cho phép dầu từ cảng Yanbu (Biển Đỏ) đi thẳng ra Địa Trung Hải, mở ra một hành lang xuất khẩu an toàn thay thế, qua đó củng cố vai trò trung tâm hậu cần năng lượng của Ai Cập.
Nigeria * Áp lực từ giá dầu Áp lực từ giá dầu thô thế giới tăng cao đang tác động trực tiếp đến Nigeria, đẩy giá nhiên liệu trong nước lên cao và gây áp lực lên chi phí sản xuất, đặc biệt là tại Dangote Refinery – nhà máy lọc dầu lớn nhất châu Phi. Diễn biến này buộc nhà máy phải tăng giá bán buôn, khiến giá xăng bán lẻ tại Nigeria tiếp tục leo thang, làm gia tăng gánh nặng chi phí sinh hoạt cho người dân.
*Mỹ / Xuất khẩu dầu mỏ Bất chấp tổng lượng dầu thô xuất khẩu sang Mỹ giảm, Nigeria vẫn vững vàng giữ vị trí là nhà cung cấp dầu lớn nhất của châu Phi cho thị trường Mỹ với 52% thị phần trong năm 2025. Con số này tiếp tục khẳng định vị thế chiến lược không thể thay thế của quốc gia Tây Phi trong chuỗi cung ứng năng lượng của Mỹ.
Châu Phi/ Kinh tế sáng tạo Nền kinh tế sáng tạo của châu Phi đang trỗi dậy mạnh mẽ và được dự báo đạt trị giá 200 tỷ USD vào năm 2030. Lĩnh vực âm nhạc, điện ảnh và trò chơi điện tử đang thu hút dòng vốn lớn từ các "ông lớn" như Universal Music, Sony hay Netflix. Dù còn đối mặt với rào cản về hạ tầng và vi phạm bản quyền, nguồn nhân lực trẻ dồi dào đang biến đây thành mảnh đất đầu tư đầy hứa hẹn.
Maroc Theo báo cáo của Viện Fraser (Canada), Maroc đã thăng hạng ngoạn mục lên vị trí thứ 15 toàn cầu về mức độ hấp dẫn đầu tư khai khoáng trong năm 2025. Bước tiến này có được nhờ tiềm năng khoáng sản dồi dào và chính sách minh bạch, thể hiện rõ qua việc nước này vừa mở gói thầu công khai cho hơn 1,3 triệu ha đất tại các vùng giàu tài nguyên.
Trung Quốc - ASEAN / Thương mại Quảng Tây đang đẩy mạnh xây dựng kênh kết nối logistics "nhanh nhất và rẻ nhất" để thúc đẩy thương mại giữa Trung Quốc và Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Điểm nhấn chiến lược là dự án Kênh đào Bình Lục sắp hoàn thành, giúp hàng hóa từ Tây Nam Trung Quốc tiến thẳng ra biển, rút ngắn 560 km trên tổng quãng đường và tiết kiệm hàng trăm triệu USD chi phí vận chuyển mỗi năm.
Malaysia Chính sách đối ngoại trung lập "làm bạn với tất cả"
đã giúp Malaysia gặt hái thành tựu kinh tế ấn tượng, đưa kim ngạch thương mại vượt mốc 3.000 tỷ RM (khoảng 756 tỷ USD) trong năm 2025. Bằng cách khéo léo cân bằng quan hệ, Malaysia duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ với cả hai đối tác lớn nhất là Trung Quốc và Mỹ, bất chấp áp lực địa chính trị toàn cầu.
Cuba *Khủng hoảng nông nghiệp Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) cảnh báo tình trạng thiếu hụt nhiên liệu nghiêm trọng – hệ quả từ các lệnh cấm vận của Mỹ – đang làm tê liệt hoạt động thu hoạch nông nghiệp tại Cuba. Để giải cứu an ninh lương thực, FAO đang tích cực hỗ trợ quốc gia này chuyển đổi sang các hệ thống thủy lợi và năng lượng tái tạo quy mô nhỏ.
*Quản lý thị trường Đối mặt với lạm phát và nền kinh tế "thời chiến", Chính phủ Cuba đang tung ra chiến dịch bàn tay sắt nhằm kiểm soát giá cả. Lực lượng chức năng đã xử phạt hơn 17.000 trường hợp và đóng cửa 300 cơ sở kinh doanh có hành vi đầu cơ, phá giá trần, khẳng định quyết tâm bảo vệ sức mua của người dân trước các hành vi trục lợi.
Anh/ Trí tuệ nhân tạo (AI)
Chính phủ Anh vừa công bố gói tài trợ 40 triệu bảng để thành lập một phòng thí nghiệm nghiên cứu AI hoàn toàn mới. Mục tiêu cốt lõi là giải quyết những "điểm nghẽn" kỹ thuật hiện tại của AI như hiện tượng "ảo giác" thông tin hay sai lệch suy luận. Bước đi này củng cố tham vọng của London trong việc duy trì vị thế trung tâm phát triển công nghệ AI minh bạch, an toàn và dẫn đầu toàn cầu./.
Hương Thủy (Tổng hợp)