Phản ứng của quốc gia sở hữu trữ lượng khoáng sản hàng đầu về thỏa thuận với Mỹ
Hà Nội (TTXVN 11/2)
Bộ trưởng Mỏ của Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo Louis Watum ngày 11/2 khẳng định nước này không “bán tháo” nguồn tài nguyên khoáng sản dồi dào cho Mỹ theo thỏa thuận cho phép Washington tiếp cận các mỏ chiến lược, trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu về tài nguyên quan trọng ngày càng gia tăng.
Phát biểu bên lề Hội nghị Đầu tư khai khoáng châu Phi, ông Watum bác bỏ các ý kiến cho rằng Kinshasa đã nhượng bộ trong đàm phán với Washington. “CHDC Congo không bán bất cứ thứ gì. Hoàn toàn không có chuyện đó”, ông nhấn mạnh.
Thỏa thuận được ký hồi tháng 12, cùng với một hiệp định hòa bình nhằm chấm dứt xung đột kéo dài ở miền Đông CHDC Congo, mở đường cho Mỹ tiếp cận các nguồn tài nguyên như đồng, cobalt, coltan và lithium. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Washington tìm cách giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc – quốc gia đang chiếm ưu thế trong chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược.
Theo Bộ trưởng Watum, thỏa thuận mới chỉ tạo ra khuôn khổ để thảo luận với các doanh nghiệp Mỹ về những dự án tiềm năng. Ông nói: “Có doanh nghiệp sẽ đầu tư, có doanh nghiệp không. Và nếu đầu tư, tất cả sẽ phải tuân thủ Bộ luật Khoáng sản của Congo”.
Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó đánh giá thỏa thuận này mở ra “kỷ nguyên mới của hòa hợp và hợp tác”, mang lại hòa bình và thịnh vượng cho khu vực. Tuy nhiên, các bên trong cuộc xung đột tại miền Đông CHDC Congo vẫn chưa thực hiện đầy đủ các cam kết.
Trước câu hỏi về cạnh tranh Mỹ - Trung trong lĩnh vực khai khoáng tại Congo, ông Watum khẳng định Kinshasa tập trung ưu tiên cho giáo dục và tạo việc làm cho khoảng 120 triệu dân. Quan chức này nhấn mạnh: “Chúng tôi không quan tâm đến cuộc cạnh tranh đó". Theo ông Watum, nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú của CHDC Congo hiện mới được khai thác khoảng 10%, cho thấy dư địa còn rất lớn. Ông ví vị thế hiện nay của nước này trong chuỗi cung ứng khoáng sản toàn cầu tương tự vai trò của Saudi Arabia (A-rập Xê-út) trên thị trường dầu mỏ những năm 1980.
Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), CHDC Congo là một trong các nước có trữ lượng đồng, cobalt, coltan và lithium lớn nhất thế giới, và chiếm khoảng 76% sản lượng cobalt toàn cầu năm 2024. Nhu cầu đối với các kim loại này đang gia tăng mạnh mẽ./.
Mạnh Hùng (P/v TTXVN tại châu Phi)